İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi
İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi

Jacques Verges’in Savunma Saldırıyor adlı kitabında ceza yargılamasına katmış olduğu kavramların, kitabın bölümlerinin ve kitapta bulunan davaların incelemesi konu alınmıştır.

Limited ortaklıklarda bilgi alma ve inceleme hakkı 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 614. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre Her ortak, müdürlerden, şirketin bütün işleri ve hesapları hakkında bilgi vermelerini isteyebilir ve belirli konularda inceleme yapabilir. Ortağın, elde ettiği bilgileri şirketin zararına olacak şekilde kullanması tehlikesi varsa, müdürler, bilgi alınmasını ve incelemeyi gerekli ölçüde engelleyebilir; bu konuda ortağın başvurusu üzerine genel kurul karar verir. Genel kurul, bilgi alınmasını ve incelemeyi haksız yere engellerse, ortağın istemi üzerine mahkeme bu hususta karar verir. Ortağın bilgi alma ve inceleme hakkı geniş yorumlanmalıdır. Çalışmada müdürler tarafından ortağın bilgi alma ve inceleme hakkının kullanılması talebinin şirket tarafından değerlendirilmesi ve bilgi vermekten kaçınma konusu incelenmiştir. Ayrıca bilgi alma ve inceleme talebi müdürler kurulu ve genel kurul tarafından reddedilen ortağın mahkeme aracılığı ile bilgi alma ve inceleme hakkını ne şekilde kullanacağı hususuna değinilmiştir. Limited şirket ortaklarının bilgi alma ve inceleme hakkı ve ortakların bilgi alma ve inceleme hakkının mahkeme yoluyla kullanılmasına ilişkin güncel sorunlar ve bu meselelere ilişkin görüşlerimiz incelenmektedir.

Sözleşme görüşmeleri sırasında, görüşme taraflarından biri bu görüşmelerin sözleşme akdetmekle sonuçlanacağına veya akdedilen sözleşme esasen geçersiz olduğu halde geçerli olduğuna güvenerek masraf yapmış ise bunları Culpa in contrahendo sorumluluğu kapsamında karşı taraftan talep edebilecektir. Zira karşı taraf oluşan bu zarar tazmin etmekle yükümlüdür. Burada talep edilecek zarar kural olarak menfi zarar olsa da istisnai durumlarda hakkaniyet gerektiriyorsa hakim müspet zararı aşmayacak bir menfi zarara da hükmedebilecektir. Çalışmamızda, kısaca culpa in conrahendo sorumluluğundan bahsederek, ortaya çıkan zarar ve tazminat talebinin kapsamı ve tazminatın hesaplanması konuları incelenmiştir.

Genel kurul diğer ticaret şirketlerinde olduğu gibi kooperatiflerde de zorunlu karar organıdır ve tüm ortakların katılımıyla gerçekleşir. Genel kurul, kooperatif ile ilgili kararların alındığı, denetim ve yönetim kurullarının seçildiği, ibra edildiği, ortakların dolaylı olarak yönetime katıldığı önemli bir organdır. Ülkemizde kooperatifler 24/4/1969 tarihinde yürürlüğe giren 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu ile bağımsız genel bir kanunda düzenlenmiştir. Anılan Kanunda zaman zaman değişiklikler yapılmış olmakla birlikte en son değişiklik 26.10.2021 tarih ve 31640 sayılı Resmi Gazete (RG)’de yayımlanan 7339 sayılı «Kooperatifler Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun» ile yapılmıştır. Söz konusu Kanunda kooperatiflerin ortaklık hakları, denetim, yönetim ve genel kurul organı ile ilgili önemli değişiklikler yapılmıştır. Bu değişiklikler beraberinde “Kooperatif Bilgi Sistemi (KOOPBİS)”ni getirmiştir. Böylece kooperatiflere ilişkin ticaret sicil kayıtlarına, finansal tablolarına, faaliyet raporlarına, genel kurul toplantı evraklarına ve orakların kişisel bilgilerine vb. her türlü bilgiye elektronik ortamda ulaşılacaktır. Bundan başka KOOPBİS ortaklara genel kurul toplantılarına elektronik ortamda katılma, öneride bulunma, görüş açıklama ve oy kullanma imkanı getirmektedir. Modern iletişim araçlarının genel kurulların yapılmasında kullanılması beraberinde daha çok sayıda ortakların genel kurula katılmasını sağlayacak olması ortaklar arası iletişimi artıracak ve etkili kararlar alınmasını sağlayacaktır. Bu çalışmada 7339 sayılı Kanun ile getirilen KOOPBİS sistemi ışığında genel kurul ve işleyişine ilişkin yapılan değişikliklere yer verilecektir.

Bu çalışmanın konusunu, 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun’un 40. maddesinde düzenlenen “ruhsatsız eczane açma suçu” oluşturmaktadır. Günlük hayatın ayrılmaz bir parçası haline gelen eczaneler, tıbbi malzemelerin satıldığı sıradan bir ticari işletmeye indirgenemez. Çünkü eczaneler, kişilerin sağlık hizmetlerine ulaşımı bakımdan hayati bir öneme sahiptir. Bu nedenle kanun koyucu, eczanelerin açılması ve işletmesini sıkı şartlara bağlamış; bu şartlara aykırı hareket edilmesi halinde birtakım idari ve cezai yaptırımlar öngörmüştür. 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun’un 40. madde düzenlemesi şu şekildedir: “Bu Kanunda yazılı usullere uygun olarak ruhsatname almaksızın eczane açanlar üç aydan bir seneye kadar hapis ve yüz günden az olmamak üzere adlî para cezasıyla cezalandırılır”. Bu bakımdan, eczane açacak kişilerin 6197 sayılı Kanun’daki usullere uygun şekilde ruhsatname almaları gerekir. Usulüne uygun bir şekilde alınmış ruhsatname bulunmaksızın eczane açılması durumunda, bu madde hükmünce ilgililerin ceza sorumluluğu gündeme gelecektir. Bu çalışmada; ilgili mevzuat çerçevesinde “ruhsatsız eczane açma suçunun” maddi, manevi ve hukuka aykırılık unsurları ayrıntılı olarak incelenmiştir. İnceleme konusu suç tipi bakımından önem arz eden ve doktrinde “suçun özel görünüş biçimleri” olarak ifade edilen teşebbüs, iştirak ve içtima düzenlemelerine de çalışmada ayrıca yer verilmiştir. Bunlara ek olarak, 6197 sayılı Kanun’da düzenlenen suç tipinin 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’ndaki benzer suç tipleriyle ilişkisi ortaya konulmuş, böylece teori ve uygulamada ortaya çıkması muhtemel sorunlar ve bu sorunlara yönelik çözüm önerileri sunulmuştur.